Падтрымаць каманду Люстэрка
Беларусы на вайне
  1. Чем занималась жена Лукашенко перед пенсией? Рассказываем, где работают некоторые члены семьи политика
  2. Правозащитники: В Дзержинске проводят задержания и обыски, повод — послевыборные протесты
  3. «Давний друг» Лукашенко, который долго игнорировал приглашения посетить Минск, похоже, все-таки прилетит в Беларусь
  4. «У диктатуры нет друзей, есть только слуги». Писательница обратилась к сторонникам власти на фоне случившегося с Бондаревой
  5. Битва за частный сектор: минчане отказываются покидать дома ради нового парка
  6. «У меня нет буквально никаких перспектив, и я буквально никому не нужен». Роман Протасевич рассказал, «как обстоят дела»
  7. Госсекретарь США заявил, что Трамп готов бросить попытки помирить Украину и Россию и «двигаться дальше» — при каком условии
  8. «Учится в первом классе». В Гомеле девочка пропала из продленки, а нашлась в реанимации больницы
  9. Литва ввела новый запрет в двух оставшихся пунктах пропуска на границе с Беларусью
  10. Тревожный звоночек. Похоже, исполняется неоптимистичный прогноз экономистов
  11. «Пути молодых мужчин и женщин расходятся»? Откуда растут ноги у тренда, о котором эксперты давно бьют тревогу (но лучше не становится)
  12. Почему Лукашенко больше не отпускает политзаключенных? И зачем КГБ устроил облавы на риелторов? Спросили у политического аналитика
  13. Экс-муж Мельнікавай: Праз знікненне Анжалікі нікуды не заяўляў, не бачу сэнсу
  14. Что стало с «крышей» Бондаревой? Артем Шрайбман порассуждал, почему известная активистка оказалась за решеткой
  15. «Беларусов действительно много». Поговорили с мэром Гданьска о наших земляках в городе, их бизнесе, творчестве и дискриминации
  16. В Польше при загадочных обстоятельствах погиб беларусский активист
  17. Кремль старается переложить вину за отказ от прекращения огня на Киев и требует выполнить условия, которые сделают Украину беззащитной
  18. Антирекорд за 15 лет. В Беларуси была вспышка «самой заразной болезни» — получили закрытый документ Минздрава
Читать по-русски


Калі Саміры Сабзіян было 15 гадоў, яе супраць волі выдалі замуж. А ў 19 гадоў яна забіла свайго мужа, які ўжываў да яе гвалт цягам некалькіх гадоў. Рэшту жыцця маладая жанчына прабыла ў зняволенні, чакаючы смяротнага пакарання. Яно здарылася 20 снежня 2023-га — да гэтага моманту Сабзіян споўнілася ўжо 29. «Люстэрка» расказвае трагічную гісторыю іранкі, якая стала рэзананснай у свеце, але не адзінай такой у краіне.

Самира Сабзиан Фард. Фото: svoboda.org
Саміра Сабзіян Фард. Фота: svoboda.org

Саміра Сабзіян вядомая ў свеце пад імем «дзяўчынка-нявеста». У 15 гадоў яе прымусілі выйсці замуж: імаверна, за свайго гвалтаўніка, бо ў свае 12 гадоў іранка ўжо нарадзіла дзіця. Муж некалькі гадоў сістэматычна збіваў яе і выкарыстоўваў сэксуалізаваны гвалт. У выніку ў яе з’явілася другое дзіця.

Праз чатыры гады такога «сямейнага жыцця» ўжо 19-гадовая Сабзіян не вытрымала і забіла свайго мужа. Яе хутка арыштавалі — суд вынес смяротны прысуд. Праўда, выкананне рашэння адклалі.

Каля 10 гадоў Сабзіян знаходзілася ў зняволенні. За гэты час ёй дазволілі пабачыцца са сваімі дзецьмі толькі аднойчы — у пачатку снежня 2023-га, незадоўга да пакарання смерцю. Паводле іншых крыніц, жанчына добраахвотна адмаўлялася бачыцца з дзецьмі, «спадзеючыся атрымаць прабачэнне ад бацькоў мужа».

На момант арышту Сабзиан аднаму з яе дзяцей было ўсяго паўгода.

«Адплата ў натуральнай форме»

Сярод пакараных смерцю іранскіх жанчын 66% абвінавачваліся менавіта ў забойстве сваіх мужоў. Руская служба Бі-бі-сі заўважае: паводле іранскіх законаў, яны не маглі развесціся ні пры якіх абставінах. Нават хатні гвалт не з’яўляецца ў Іране прычынай для скасавання шлюбу.

Акрамя таго, у дачыненні да жанчын у гэтай краіне не прымяняюцца такія змякчальныя абставіны, як ненаўмыснае забойства і стан афекту падчас яго здзяйснення. Абставіны, якія прывялі да гэтага злачынства, таксама не ўлічваюцца — абсалютна ўсіх жанчын чакае «адплата» смерцю.

Як правіла, іранкі, якіх асуджаюць на смяротнае пакаранне, страчваюць нават падтрымку сваіх бацькоў. Многія з іх выбіраюць абарону «гонару сям'і» і адракаюцца ад дачкі, якая не змагла захаваць шлюб.

Сям'і ахвяры ж у такіх справах даецца выбар. Бацькі мужа Сабзіян маглі або прыняць смяротны прысуд абвінавачанай, або змякчыць яго, папрасіўшы для сябе фінансавую кампенсацыю за страту блізкага. Але яны адмовіліся ад грошай, настойваючы на смяротнай кары для сваёй нявесткі.

«Ахвяра некампетэнтнай машыны забойстваў»

Гадамі ўрад Вялікабрытаніі, ААН і міжнародныя праваабарончыя арганізацыі змагаліся за жыццё маладой жанчыны і спрабавалі дамовіцца з іранскімі ўладамі, каб яе памілавалі. Зрабіць гэта не ўдалося.

20 снежня 2023-га пра пакаранне смерцю Сабзіян праз павешанне паведаміла праваабарончая арганізацыя Iran Human Rights.

— Саміра многія гады была ахвярай гендарнага апартэіду, дзіцячага шлюбу і хатняга гвалту, а сёння стала ахвярай некампетэнтнай і карумпаванай машыны забойстваў гэтага рэжыму, — заявіў кіраўнік арганізацыі Махмуд-Аміры Магадам.

Сёння ў міжнародным праве паняцце апартэіду выкарыстоўваецца толькі ў кантэксце злачынстваў супраць расавых груп, але актывісткі з Ірана і Афганістана заклікаюць выкарыстоўваць яго і для гендарных злачынстваў.

Афіцыйная прэса краіны пра гэта пакуль маўчыць, улады таксама не пацвярджалі прывядзення прысуду ў выкананне.

Сабзіян стала васямнаццатай жанчынай, якую іранскія ўлады пакаралі смерцю толькі за 2023 год. У ліпені гэтага года праваабаронцы ўжо звярталіся да міжнароднай грамадскасці з просьбай звярнуць увагу на рост колькасці смяротных прысудаў у краіне. У тым ліку і тых, якія прыводзяць у выкананне праз доўгі час, — як у выпадку Сабзіян.

Чытайце таксама